पुणे: सकाळी 7 वाजता, शहरातील बहुतेक लोक त्यांचा पहिला कप घेत असताना, पक्ष कार्यालयांमध्ये एक वेगळा सकाळचा विधी सुरू आहे. स्त्री-पुरुषांची रांग फायली पकडत बसतात, उत्तरांची तालीम करत असतात आणि सेलफोनवरील आकृत्यांमधून स्क्रोल करत असतात. ही कॅम्पस प्लेसमेंट ड्राइव्ह नसून पुणे आणि पिंपरी-चिंचवड महापालिका निवडणुकीची तयारी आहे जिथे मुलाखती हे नवीन प्रवेशद्वार आहेत. केवळ लोकप्रियता, घोषणा किंवा ज्येष्ठतेवर अवलंबून राहण्यासाठी अनेक इच्छुक, खूप कमी तिकिटे आणि शहराच्या राजकारणात बरेच काही पणाला लागलेल्या पक्षांनी उमेदवारांच्या औपचारिक मुलाखती सुरू केल्या आहेत. भाजप, राष्ट्रवादी, काँग्रेस आणि शिवसेनेत ही प्रक्रिया सारखीच आहे. अर्जाचे फॉर्म मोठ्या प्रमाणात वितरीत केले जातात, शेकडो लोकांनी सबमिट केले आणि बारकाईने छाननी केली आणि मग खरी परीक्षा येते- तीन-चार मिनिटांचा आमने-सामने संवाद जो राजकीय महत्त्वाकांक्षा निर्माण करू शकतो किंवा खंडित करू शकतो.ज्येष्ठ राजकीय विश्लेषक राजेश पुणतांबेकर म्हणाले, “पिंपरी-चिंचवडमध्ये या आठवड्याच्या सुरूवातीला राष्ट्रवादीचे राष्ट्रीय अध्यक्ष आणि उपमुख्यमंत्री अजित पवार यांनी इच्छुकांच्या मुलाखती घेतल्या त्यापेक्षा हे कुठेही दिसून आले नाही. एकापेक्षा जास्त वेळा पवारांनीच प्रश्नांची उत्तरे देऊन, तालीम उत्तरे देऊन, स्थानिक मुद्द्यांवर लक्ष केंद्रित केले, स्थानिक मतांवर लक्ष केंद्रित केले. भाजपच्या विरोधात चुरशीची लढत देण्याची उमेदवाराची क्षमता सर्वच तपासात होती. संदेश स्पष्ट होता – निष्ठा मोजली जाते, परंतु जिंकण्याची क्षमता अधिक महत्त्वाची होती.”जवळपास 700 आशावादी केवळ विचारधारेवरच नव्हे तर संख्या, भूगोल आणि भू-वास्तविकतेवर ग्रिल केले गेले. बारामती वसतिगृहात सकाळी सात ते सायंकाळी सातपर्यंत एकापाठोपाठ एक अर्ज दाखल झाल्याने स्थानिक नेत्यांनी अजित पवारांना घेरले, प्रश्नांची सरबत्ती केली. उमेदवारांना त्यांच्या प्रभागातील राजकीय परिस्थिती, त्यांचे विरोधक आणि पक्षाची सध्याची ताकद आणि प्रत्यक्षात विजय मिळवता आला का, याचे उत्तर द्यायचे होते.पुण्यात तर प्रमाण जास्त आहे. एकट्या राष्ट्रवादीकडे 750 हून अधिक अर्ज आले, त्यापैकी 441 पक्षाच्या कार्यालयात जमा झाले. अर्जाची विंडो बंद झाल्यावर 18 डिसेंबरनंतर मुलाखती सुरू होणे अपेक्षित आहे.राष्ट्रवादीचे पुणे शहर (पूर्व) अध्यक्ष सुनील टिंगरे म्हणाले की, मुलाखती उमेदवारांच्या कामगिरीवर आधारित आहेत. “अजितदादा पुण्यातही त्यांचे संचालन करतील. उमेदवारांच्या प्रोफाइलचा अभ्यास केला जातो आणि तो जागा जिंकण्यासाठी किती सक्षम आहे हे तपासले जाते.”भाजपचा आकडा आणखी मोठा आहे. पक्षाच्या कार्यकर्त्यांच्या मते, 2,300 हून अधिक सबमिशनसह 2,500 हून अधिक अर्ज वितरीत केले गेले. एका दिवशी सुमारे 900 इच्छुकांची मुलाखत घेण्यात आली, त्यानंतर जवळपास 1,200 उमेदवारांची मुलाखत घेण्यात आली. प्रत्येक उमेदवाराकडे तीन ते चार मिनिटे होती.या पॅनलमध्ये भाजपचे शहराध्यक्ष धीरज घाटे, माजी मंत्री दिलीप कांबळे, निवडणूक प्रभारी गणेश बिडकर, माजी सभागृह नेते श्रीनाथ भिमाले, महिला आघाडीच्या अध्यक्षा मनीषा लडकत यांचा समावेश होता. घाटे म्हणाले, “आमच्या प्रश्नांनी उमेदवाराचे ज्ञान आणि पक्षासाठी त्यांचे काय योगदान आहे, पक्षाला जागा मिळण्याची शक्यता काय आहे, तसेच त्यांना त्यांच्या विरोधकांबद्दल किती जागरुकता आहे आणि त्यांची स्वतःची रणनीती काय आहे याची चाचणी घेतली.”ज्या कुटुंबांमध्ये अनेक सदस्यांनी अर्ज केले होते, तेथे संयुक्त मुलाखती घेतल्या गेल्या, हे असे सूचित होते की पक्ष नंतर अंतर्गत बंडखोरी टाळण्यास उत्सुक आहेत. घाटे म्हणाले, मुलाखतीनंतर उमेदवारांची निवड केली जाते आणि ती यादी उच्चपदस्थांकडे चर्चेसाठी आणि रणनीतीसाठी पाठवली जाते. युती किंवा इतर निवडणूक रणनीती निश्चित झाल्यावर उमेदवार घोषित केले जातील. प्रमाण आणि पदार्थात कल लक्षणीय आहे. पिंपरी चिंचवडमधील राष्ट्रवादी काँग्रेस (एसपी) च्या निवडणूक समितीचे सुनील गव्हाणे म्हणाले, “यापुढे केवळ आर्थिक ताकद किंवा त्यांच्या नावांवर उमेदवारी ठरवली जाणार नाही, असे पक्षाचे नेते ठामपणे सांगतात. मुलाखतींची रचना तयारी, गांभीर्य आणि प्रशासनाची समज तपासण्यासाठी केली जाते.”राष्ट्रवादीचे (सप) शहराध्यक्ष तुषार कामठे म्हणाले की, त्या व्यक्तीला जबाबदारी समजते की तिकीट हवे आहे, हे या मुलाखतीवरून दिसून येते. नवीन प्रवेश करणाऱ्यांना हा अनुभव आव्हानात्मक वाटतो आणि त्यांनी त्यांचे तळागाळातील कनेक्शन, प्रशासकीय समज, राजकीय निष्ठा आणि निवडणूक व्यवहार्यता काही मिनिटांत दाखवली पाहिजे.भाजपचे उमेदवार गणेश गवारे म्हणाले, “माझी मुलाखत भिमाले यांनी घेतली होती. मला माझ्या कामगिरीवर आणि कामावर विश्वास आहे, पण ते काही क्षण कसोटीचे होते. मला तिकीटाची खात्री आहे.”प्रमुख: डेटा-चालित, कार्यप्रदर्शन-देणारं मूल्यांकनपक्ष काय विचारताततुमच्या प्रभागातील मतदार संख्या आणि लोकसंख्या किती आहे? महापालिकेचे वार्षिक बजेट किती आहे? तुमच्या वॉर्डातील टॉप तीन न सुटलेले प्रश्न कोणते आहेत? निवडून आल्यास पहिल्या वर्षी कोणत्या कामाला प्राधान्य देणार?तुमचा विरोधक किती मजबूत आहे आणि त्यांना पराभूत करण्याची तुमची योजना कशी आहे?तुम्ही किती वर्षे सामाजिक किंवा राजकीय कार्यात काम केले?पक्षाच्या संघटनेत तुमचे योगदान काय आहे?निवडणूक लढवण्याची तुमची आर्थिक क्षमता किती आहे?तुमची सार्वजनिक पोहोच आणि संवाद कौशल्ये किती मजबूत आहेत?खड्डे जाणून घेणे पुरेसे नाही, परंतु बजेट जाणून घेणे आवश्यक आहे लोकप्रियतेचा दावा करणे पुरेसे नाही, परंतु संघटनात्मक कार्य सिद्ध करणे आवश्यक आहे कोट हा मुलाखतीचा कल एक खोल बदल दर्शवतो. पक्ष उमेदवारांची निवड व्यावसायिक करत आहेत, मतदारांना अधिक मागणी आहे, आणि इच्छुकांना नागरी प्रशासन हे केवळ एक पायरी दगड न ठेवता एक गंभीर काम मानण्यास भाग पाडले जात आहे.सीमा राव I राजकीय सल्लागार
✍🏻मुख्य संपादक – संदिप बारटक्के
