पुणे: आधार-आधारित ऑनलाइन पडताळणीमधील पाच दिवसांच्या तांत्रिक बिघाडामुळे संपूर्ण महाराष्ट्रात मालमत्ता नोंदणी आणि भाडे करार गोंधळात पडले आहेत, हजारो अर्जदारांना एकतर अनिश्चित काळासाठी प्रतीक्षा करावी लागली किंवा दोन साक्षीदारांसह उपनिबंधक कार्यालयात जावे लागले.तांत्रिक अडथळ्यांमुळे बांधकाम व्यावसायिकांच्या कार्यालयांतूनही पहिल्या-विक्रीच्या फ्लॅटची ई-नोंदणी बंद पडली, विशेषत: पुणे आणि मुंबईत जेथे बायोमेट्रिक आधार प्रमाणीकरण अनिवार्य आहे. विकसकांनी सांगितले की नवीन फ्लॅटची नोंदणी पूर्णपणे थांबली आहे, खरेदीदार ऑनलाइन पुढे जाऊ शकत नाहीत.उपमहानिरीक्षक (IT), नोंदणी महानिरीक्षक कार्यालय (IGR), अभय मोहिते म्हणाले, “आधार प्रमाणीकरणाच्या अनुपस्थितीत अर्जदारांना आमच्या कार्यालयांना भेट द्यावी लागेल आणि दोन साक्षीदारांसमोर नोंदणी पूर्ण करावी लागेल. आम्ही आयटी विभागाच्या सतत संपर्कात आहोत, जे सेवा लवकरात लवकर पुनर्संचयित करण्यासाठी युनिक आयडेंटिफिकेशन अथॉरिटी ऑफ इंडिया (UIDAI) शी समन्वय साधत आहे.”महाराष्ट्रात 519 नोंदणी कार्यालये कार्यरत आहेत, ज्यात पुणे जिल्ह्यातील 27 समाविष्ट आहेत, प्रत्येक सामान्यत: दररोज सुमारे 50 मालमत्ता नोंदणी प्रक्रिया करते. रजा-आणि-परवाना करारासाठी अर्जदारांना ऑनलाइन सेवा कमी असलेल्या केंद्रांना प्रत्यक्ष भेट देण्याचे निर्देश देण्यात आल्याने पाय वाढले. मालमत्ता खरेदीदार अद्याप दोन साक्षीदारांसह मॅन्युअल प्रक्रियेचा अवलंब करू शकतात, परंतु रजा-आणि-परवाना नोंदणी ऑनलाइन पूर्ण करू इच्छिणाऱ्यांना पर्याय नव्हता.रिअल टाइममध्ये ओळख सत्यापित करण्यासाठी नोंदणी विभाग UIDAI कडील आधार प्रमाणीकरण API वर अवलंबून आहे. सध्याच्या आउटेजमुळे राज्यव्यापी अनेक नोंदणी सेवा ठप्प झाल्या आहेत, सुरक्षित आधार प्रमाणीकरणापासून ऑनलाइन सिस्टम डिस्कनेक्ट होत आहेत.अधिकाऱ्यांचा अंदाज आहे की मुंबई आणि पुणे या ग्रामीण भागांना वगळून राज्यभरात दररोज 2,000 हून अधिक भाडे करारांची नोंदणी केली जाते, या सर्वांना आधार प्रमाणीकरण आवश्यक आहे. या व्यत्ययामुळे दररोज हजारो व्यवहारांवर परिणाम झाला, त्यामुळे नोंदणी कार्यालयात रांगा लागल्या.CREDAI चे कार्यकारी परिषद सदस्य शांतीलाल कटारिया यांनी TOI ला सांगितले की, राज्यभरातील विकासकांच्या कार्यालयातील पहिल्या-विक्रीच्या फ्लॅटच्या नोंदणीला फटका बसला आहे. “आधार प्रमाणीकरण साक्षीदारांची व्यवस्था करण्याच्या तुलनेत विकसक आणि खरेदीदार दोघांसाठी सोपे आहे,” ते म्हणाले.असोसिएशन ऑफ सर्व्हिस प्रोव्हायडर्स, महाराष्ट्रचे अध्यक्ष सचिन शिंगवी म्हणाले की, प्रणालीला प्रत्येक डिसेंबरमध्ये वार्षिक नूतनीकरणाची आवश्यकता असते, ज्यामुळे अनेकदा एक ते दोन आठवडे आउटेज होते. “पुणे आणि मुंबई सारख्या शहरांमध्ये रजा आणि परवान्यांसाठी ही सर्वोच्च नोंदणी आहे. अगदी लहान व्यत्ययांमुळे मोठ्या प्रमाणात अनुशेष निर्माण होतो आणि नागरिकांची गैरसोय होते,” ते म्हणाले, अनेक अर्जदारांनी त्यांच्या कागदपत्रांवर प्रक्रिया केली आहे याची खात्री करण्यासाठी साक्षीदार आणण्यास सुरुवात केली आहे.IGR अधिकाऱ्यांनी पुष्टी केली की ते UIDAI सोबत तात्काळ सेवा पुनर्संचयित करण्यासाठी आणि पर्यायी ओळख पडताळणी यंत्रणा शोधण्यासाठी चर्चा करत आहेत. “आम्ही पर्याय तपासत आहोत कारण ही एक वारंवार समस्या आहे,” एका अधिकाऱ्याने सांगितले.आगाऊ सूचना न मिळाल्याने अनेक नागरिकांनी नाराजी व्यक्त केली. कोंढवा येथील रहिवासी मीरा शिवरामन यांनी सांगितले की, तिला पाठ फिरवण्यात आली आणि दोन साक्षीदारांसह परत येण्यास सांगितले. “नागरिकांची धावपळ करण्याऐवजी सेवा त्वरित पुनर्संचयित करा,” त्या म्हणाल्या.
✍🏻मुख्य संपादक – संदिप बारटक्के
