पुणे : 50 मिनिटांचा एकपात्री नाटक एक माधव बाग मधील घटस्फोटित स्त्री, एक समलिंगी मुलगा आणि तळमळ आणि आपुलकीच्या भावनांचा शोध घेतो, जो मूळतः मराठीत १९८० च्या दशकात नाटककार दिवंगत चेतन दातार यांनी लिहिलेला आहे. हे एका घटस्फोटित महिलेचे अनुसरण करते जी मुंबईतील एक माधव बाग येथे राहते आणि तिला तीन मुले आहेत.मोनोलॉगचे लक्ष सर्वात लहान आणि सर्वात प्रिय मुलावर आहे, जो समलिंगी आहे. हे विचित्र व्यक्ती आणि त्यांच्या कुटुंबियांच्या मानसिक आरोग्याविषयीच्या चिंतांचे निराकरण करते. हे नाटक आईच्या दुविधा आणि चिंतांचा मार्मिक शोध आहे, कारण ती चुकून तिच्या मुलाच्या वैयक्तिक डायरीमध्ये अडखळते आणि समलैंगिकतेबद्दलचे त्याचे अनुभव शोधते.नायकाची भूमिका करणाऱ्या सुहिता थत्ते म्हणाल्या, “स्त्री तिच्या मुलाच्या वास्तविकतेशी जुळवून घेत असताना तिच्या स्वतःच्या जीवनातील निवडी आणि लैंगिकतेबद्दल प्रश्न विचारू लागते.या नाटकाचे दिग्दर्शन श्रीराम लागू रंगावकाश येथे आयोजित सतरंग महोत्सव या क्विअर थिएटर फेस्टिव्हलच्या संस्थापक दीपा डी यांनी केले आहे. 20 जून रोजी सायंकाळी 6 वाजता हा कार्यक्रम होणार असून त्यानंतर दातार आणि त्यांच्या कार्यावर पॅनेल डिस्कशन होईल.दातार यांनी हे नाटक अशा वेळी लिहिलं जेव्हा समलैंगिकता हा कमी चर्चेचा विषय होता. हे स्त्रिया आणि समलिंगी पुरुषांना तोंड देत असलेल्या स्तरित वास्तवांवर आणि सामाजिक कलंकांवर प्रकाश टाकते. थत्ते म्हणाले, “आज लोक अधिक उदारमतवादी असले आणि विचित्र समुदायातील मित्र बनवण्यास खुले असले तरीही पूर्वग्रह कायम आहेत.”ती पुढे म्हणाली, “आई तिच्या मुलाच्या जीवनातील अनुभवांद्वारे एकाकीपणा आणि स्वीकार्यतेचा विचार करते. तिला काळजी वाटते की तिला तिच्यासारख्याच समर्थनाच्या अभावाचा सामना करावा लागेल.”थत्ते म्हणाले, दातार हे महिलांच्या भावना समजून घेणाऱ्या मोजक्या नाटककारांपैकी एक होते. “मी दातार यांच्याशी खोल भावनिक संबंध सामायिक केला आणि त्यांच्यासोबत अनेक प्रकल्पांवर काम केले. मला असे वाटले की त्यांना स्त्रीच्या वागणुकीचे बारकावे समजले आहेत. यामुळे मला लगेचच नाटकाच्या वाचनाकडे आकर्षित केले,” ती पुढे म्हणाली.या नाटकाच्या इंग्रजी आणि हिंदी आवृत्त्या अभिनेत्री मोना आंबेगावकर यांनी साकारल्या आहेत, ज्याची निर्मिती हमसफर ट्रस्ट, मुंबईतील LGBTQIA+ लोकांसाठी भारतातील पहिली समुदाय-आधारित संस्था आहे. या नाटकाने संपूर्ण भारतात हिंदी, इंग्रजी आणि मराठी भाषेत 100 हून अधिक शो पूर्ण केले आहेत.थत्ते यांनी दातार यांची कलात्मक दृष्टी आणि रंगभूमीचे तंत्र आठवले आणि नाटककारांना वेगवेगळे प्रयोग करायला आवडत असल्याचे सांगितले. शेक्सपियरच्या ए मिडसमर नाईटस् ड्रीमवर आधारित, जंगल में मंगल या त्यांच्या नाटकांपैकी एक, स्त्रिया पुरुषांच्या वेशभूषेत आणि पुरुषांनी स्त्रियांच्या वेशभूषेत समाविष्ट केले होते. यामुळे अनेकांना त्यांच्या लैंगिकतेचा शोध घेता आला,” ती म्हणाली.अभिनेता म्हणाला, “तिची लैंगिकता शोधण्याच्या मार्गावर असणारे पात्र साकारण्यात मला काही अडथळे नाहीत, जरी काही लोकांना अशा जटिल विचारांवर त्यांच्या भावनांचा सामना करणे कठीण जात असेल.”थत्ते यांनी असेही सांगितले की, LGBTQIA+ समुदायाला मिळालेल्या प्रदीर्घ मुदतीबद्दल दातार यांना आनंद झाला असता. “मी प्रेक्षकांना मोकळेपणाने सांगू इच्छितो आणि लोकांना आलिंगन द्या, मग त्यांची लैंगिकता काहीही असो.”
✍🏻मुख्य संपादक – संदिप बारटक्के
